Fra Bartolomeo – Tekenmeester

recensie tentoonstelling fra bartolommeo

Museum Boijmans van Beuningen in Rotterdam heeft sinds afgelopen zaterdag een juweeltje van een tentoonstelling.

De tentoonstelling  Fra Bartolommeo – de goddelijke renaissance welke te zien is tot 15 januari 2017.

Als je de film Da Vinci Code kent dan klinkt de naam  Leonardo da Vinci je vast bekend in de oren. Samen met Michelangelo en Rafael, is Da Vinci een van de bekendste kunstenaars uit de Hoogrenaissance. Dit is de periode na de middeleeuwen en de meeste kunstwerken uit deze tijdvak zijn gemaakt in de steden Rome, Milaan en Florence.

Fra Bartolommeo was ook een kunstenaar uit diezelfde tijd. Alleen is hij minder bekend dan de andere drie heren, terwijl hij ook meesterwerken schilderde.

Museum Boijmans van Beuningen heeft de grootste collectie kunstwerken van Bartolommeo. Via een omweg zijn de tekeningen (in twee dikke albums) bij Koning Willem II terecht gekomen. In 1940 wordt de collectie aan het museum geschonken. De collectie bestaat uit 500 tekeningen op 400 bladen. Hoe kan dat hoor ik je hardop denken? Op sommige bladen staat zowel op de voor- en op de achterkant een tekening.

Recensie Fra Bartolommeo goddelijke renaissance boijmans

E zijn weinig schilderijen van Bartolommeo bewaard gebleven, merendeels zijn te vinden in Italiaanse musea.  Zo zijn bijvoorbeeld de naaktstudies die de kunstenaar gemaakt heeft vernietigd. In  Nederland is  geen enkel werk van hem te vinden. In de tentoonstelling worden de bewaarde gebleven schilderijen als monochrome schilderijen getoond. In begrijpelijke taal; de originele kleuren van het kunstwerk zijn niet te zien zodat je de vormen en het contrast beter ziet en ze zijn als een soort van sticker op de muur geplakt.

Wat maakt deze tentoonstelling nu zo bijzonder?  

We zien in musea & tentoonstellingen (of waar dan ook) vaak het eindresultaat; het  schilderij.  De voorbereidingen, de hersenspinsels, de moeilijkheden die een kunstenaar tegenkomt zien we niet.  In deze tentoonstelling zien we dat nu juist wel. We zien de voorwerk , het eigenlijke werkproces van een zestiende eeuws kunstenaar. Hoe tof is dat!

20161015_111906 20161015_113724

Op deze twee tekeningen zien we hoe Bartolommeo probeert om een zo realistisch plooival van een mantel te tekenen, of hoe hij aandacht besteed aan gevouwen handen.  Deze tekeningen heeft hij met krijt gemaakt. Gewoon met een krijtje!  Kun je dat voorstellen? Maar daar blijft het niet bij.  De kunstenaar oefent ook met knielhoudingen, de vorm van een voet, gespreide onderarmen, de mimiek en nog veel meer.

20161015_113103 20161015_113224

Dit altaarstuk Padre Eterno (1509) heeft Bartolommeo gemaakt in opdracht van het dominicaner klooster van San Pietro Martire op ligt op een eilandje dat naast Venetië ligt.  Helaas werd het doek nooit betaald waardoor het wordt geschonken aan een ander klooster in San Romano Lucca. Bij dit altaarstuk hoort een leuk weetje. Bartolemmo heeft op een doek geschilderd, dit betekent dat hij over de transport heeft nagedacht.  Grappig toch waar en hoe het doek uiteindelijk terecht is gekomen?

Laten we vandaag eens goed kunstkieken? Ben je er klaar voor?

Ik wil je vragen om naar de kleuren van dit altaarstuk te kijken. Wat vind je ervan?  Kijk eens naar het boek? Ik vind het een soort van 3D effect. Wat vind jij? Zijn de teksten je al opgevallen? Vorig jaar heb ik  dit soort teksten op de schilderij Ecce Homo van Jehronimus Bosch gezien.  Ook dit lijkt het een voorloper van een stripverhaal.  Trouwens in het echt is het schilderij nog mooier dan op de foto.

Recensie Fra Bartolommeo goddelijke renaissance boijmans

Over Jheronimus gesproken.

Op dit schilderij zie je de heilige Hiëronymus.  Ik heb al eens eerder over hem geschreven. Tegen het eind van de 15e eeuw was hij enorm populair, en in Florence werd hij zelfs vereerd. De compositie is hetzelfde welke ik eerder heb gezien. Wel grappig dat ik de heilige dit keer zonder te kijken naar de beschrijving heb herkent.  Mocht je Hiëronymus ook willen ontdekken let dan op het volgende. Hiëronymus knielt in een omgeving met rotsen. De opening van de grot is zichtbaar.  De leeuw en zijn kardinaalshoed komen ook hier weer onopvallend in terug.

20161015_113820 20161015_113834

De compositie tekening voor Carondelet Madonna is de enige tekening waarin alle elementen van het altaarstuk te zien zijn.  Op het  schilderijtje op de voorstudie is zelfs het landschap (lichtjes) aangegeven.

20161015_115532 20161015_115540

Mijn favorietjes zijn de twee tekeningen;  studie voor het gezicht van een jonge vrouw en studie voor het gezicht van een oude vrouw.  De gezichten tekent hij met rood krijt waardoor de gezichten een warme uitstraling krijgen.

20161015_115140 20161015_115201

Tot slot. De schilderij op het affiche. Het lijkt een eeuwigheid dat ik een affiche heb besproken.  Daarop is de profeet Jesasja (1515 – 1516) afgebeeld.  Bartolemmeo heeft twee voorstudies gedaan. Op eerste tekening (rechts vooraan) tekent hij de vorm van de hoed en de tablet in zijn hand. Op de tweede foto (links – niet goed te zien) gaat het vooral om de mantel en de ceintuur om de middel.  Ik wil je de volgende vraag stellen: voor welke hoedvorm heeft de  kunstenaar  gekozen?  Ik heb er een filmpje van gemaakt die je kunt bekijken op al mijn social media.

Wat ik van de tentoonstelling Fra Bartollommeo – de goddelijke renaissance vond?

De tentoonstelling is werkelijk een mustsee voor jong & oud. Het is interessant om te zien hoe een kunstenaar zich voorbereid op  het eindresultaat. Het leukste aan de tentoonstelling is dat je alle figuren op de voorstudies (tekeningen) weer zelf  kunt opzoeken en zien  hoe de kunstenaar ze op het schilderij heeft gezet. De tentoonstelling is te zien tot en met 15 januari 2017.

Voor meer informatie kiek hier!

Ben jij al naar de  tentoonstelling geweest? Wat vond je ervan?

Ik heb genoten!

Liefs,

Sandra

 

Antwoord: tekening 2 (rechts)

Sandra

Welkom op Kunstkieken.nl! Ik houd van musea en om die reden ben ik op 1 april 2014 gaan schrijven over mijn museumbelevingen. Veel leesplezier! Liefs, Sandra

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *