Museum Zaanse Tijd

img_6973

De Zaanse Schans vind ik een van de mooiste plekken in Nederland.

Het is een woon- en werkbuurt in de 18e en 19e eeuw. De Schans is uniek Hollands erfgoed dat de bloeiperiode van de Zaanstreek, het eerste industriegebied van West-Europa weergeeft. Er zijn woonhuizen, winkels, pakhuizen, molens en zelfs musea te vinden.

Naast het Zaans Museum vind je er ook de Museum Zaanse Tijd waarin de geschiedenis van het Nederlands uurwerk verteld word. Het is een museum dat niet meteen opvalt voor je het weet loopt je het voorbij.

img_6904 img_6953

In 1656 vond Christiaan Huygens de slingerklok uit.

Na deze briljante uitvinding was de Zaanstreek de eerste regio buiten de steden waar klokken geproduceerd werden. De klokken zijn rijkelijk versierd. In principe zijn het heuse  kunstwerken!

Laten we gaan klokkieken.

dames starre klok img_6910

 Dit uurwerk vertoont duidelijke overeenkomsten met het planetarium van Eise Eisinga.

Staande klokken met modellen van ons zonnestelsel waren karakteristiek in de 18e eeuw. Dit planetariumuurwerk is van Dames Starre uit ca. 1750. Je ziet vijf planeten, zon, aarde en maan omgeven door een kalender. Starre was een klokkenmaker uit Hoorn.  Deze klok is van Museum Boerhaave in Leiden waar het normaliter in het depot staat.

img_6924 img_6925

We gaan terug naar de 13e eeuw waar dit soort uurwerken gebruikt werden in kloosters en kerken. Dit is is een van de eerste mechanische uurwerken.

Het uurwerk word hier aangedreven door twee kanonskogels. Het tempo van de tikken wordt bepaald door een verticale as voorzien van een waag (foliot). Dit is een heen en weer draaiende gangregelaar met verschuifbare gewichtjes. Tot in de 14e eeuw kende men allen uren met een variabele duur al naar gelang het seizoen.

img_6915 img_6917

Eind 17e eeuw ontstond de staande klok. De ankergang en gewichten werden netjes verstopt in een kast met slingervenster.

Deze klok is de vroegst bekende Nederlandse staande klok en de eerste met een secondewijzer (bovenste cijferring).  De wijzerplaat geeft de uren, minuten, seconden, datum , dagen, maanddatum en de maanfasen aan.

img_6932 img_6934

De elektriciteit doet zijn intrede zijn intrede.

Uurwerken veranderen. Anne Frank schrijft in haar dagboek dat een dief ‘de grote, elektrische Pauweklok” (links) wilde meenemen.

gatsometer

Tijd moest overal gemeten worden. Zelfs bij het sporten.

Bij zwemwedstrijden werd een gastsometer (1965) gebruikt. Het apparaat wordt aangestuurd door en  moederklok. Op het apparaat worden de aantikplaten aangesloten, bij het aantikken stopt het tellerwerk die bij de aantikplaat hoort. Er zijn voor de rest geen bewegende delen alles werkt elektronisch.

img_6947 img_6944

Een van de vroegste waterklokken kwam uit het graf van Farao Amenhotep I.

Een waterklok is een Egyptische uitvinding om voor en na zonsopgang en  tijdens bewolkte en regenachtige dagen de tijd te kunnen meten. De klok is trechtervormig vat van albast waaruit een afgemeten hoeveelheid water druppelde. Aan de binnenkant geeft een maatindeling de twaalf uren van de nacht voor elke maand.  In Museum van Egyptische oudheden staat de originele vat tentoongesteld.

img_6901 img_6963

img_6906

Belangrijk om te weten:

LEUK! Allemaal (tikkende) klokken bij elkaar. MUSTSEES! De zakhorloges & de walvisklokken en het schilderij met daarin een klein klokje. ZOEK! Ga op zoek naar Atlas op de verschillende klokken.

In het Museum Zaanse Tijd heb je gratis toegang met een museumkaart. Kinderen tot en met 12 jaar betalen € 5,–.   Kinderen krijgen gratis toegang bij twee betalende volwassenen. Voor minder valide is het museum niet toegankelijk.

Voor overige informatie kijk op Museum Zaanse Tijd

Ben jij wel eens naar Museum Zaanse Tijd geweest? Wat vond jij ervan?

Ik vind het een erg leuk museum voor kinderen. Vertel onderweg naar het museum het verhaal van de Wolf en de Zeven Geitjes aan kleine kinderen. Gegarandeerd plezier!

Liefs,

Sandra

 

Sandra

Welkom op Kunstkieken.nl! Ik houd van musea en om die reden ben ik op 1 april 2014 gaan schrijven over mijn museumbelevingen. Veel leesplezier! Liefs, Sandra

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *