Zoete Zachte Pastels in Museum Van Loon

Tentoonstelling: Pastels: Het pastelportret in Nederland

Te zien: van 8 maart tot 4 juni 2018 in Museum van Loon.

Voor het eerst sinds 1948 wordt een overzicht gegeven van het werk van de belangrijkste pastelportrettisten in Nederland in de 18e en 19e eeuw.

Werken van onder meer Liotard, Perronneau en Schwartze, afkomstig uit particuliere collecties en musea, worden gepresenteerd in de kamers van het huis.

Museum van Loon hoopt met deze tentoonstelling (meer) bekendheid te kunnen geven aan de buitenlandse en Nederlandse pastellisten.

liotard rijksmuseum Constantijn Asseurus Sprenger Siebert

Het pastelportret kwam in Nederland tot bloei in de achttiende eeuw dankzij een stroom aan buitenlandse portrettisten zoals Jean Étienne Liotard.

Ze hadden een Nederlandse clientèle bestaande uit bankiers, politici, de adel en het Koninklijk Huis.

De naam Liotard heb je vorig jaar vast en zeker voorbij zien komen Het Rijksmuseum kocht vorig jaar het olieverfschilderij ‘Hollands Meisje aan het Ontbijt‘ en is te zien in de eregalerij van het museum.

Foto: Maria Darcy, gravin van Holderness (1745  -Liotard) 

Rond het midden van de 19e eeuw werd de vraag naar pastellisten minder. Twee Duitse kunstenaars uit de familie Siebert (voor het gemak Siebert I en II) bleven actief.

Foto: Constantijn Asseurus Sprenger (1855 – Heinrich Siebert I – particuliere collectie)

In het begin van de negentiende eeuw was Charles Howard Hodges (1764 – 1837) de belangrijkste kunstenaar die in de pastel techniek werkte.

Aan het einde van de eeuw bloeide het pastel nog voor de laatste keer met de kunstenaar Thérèse Schwartze van Hollandse bodem.

Toen de vraag naar haar pastels groot werd besloot ze haar prijzen te laten verhogen. Tijdens haar hele carrière bleven de prijzen stijgen.

johannes aspach

In de tentoonstelling zag ik een paar hele bijzonder pastels. Misschien zijn ze niet de mooiste maar ze hebben wel een bijzonder verhaal.
Een viertal kleine portretten gemaakt door de Duitse pastellist Johannes Aspach.

Zijn werken waren niet groter dan dertien tot vijftien centimeter! Aspach was commercieel ingesteld. Zo liet hij berichten plaatsten in lokale kranten om zijn komst aan te kondigen. In de hoop opdrachten te krijgen. Hij kreeg zelden opdrachten van de elite. Was dat wel het geval, dan maakte hij zijn pastels nog uitvoeriger (lees: mooier).

patellist rienk jelgerhuis

Een ander bijzondere werk is van Rienk Jelgerhuis.

Ik heb ongeveer 10 minuten staan kijken naar het  portret van Phillip Pelgrim Everts (1791). Voor mij is het de enige portret in de tentoonstelling die ‘uit de expositie‘ springt.

Het is de enige die namelijk niet zo verfijnd als alle pastels in de tentoonstelling.

Dit schilderij oogt wat grover en rauwer. Jelgerhuis was een reizend portrettist  en heeft onder andere in Amsterdam gewoond.  Hij maakte pastelportretten van mensen uit de lagere sociale klasse en notabelen uit kleinere plaatsen.

Waarom moet je de tentoonstelling Pastels; het pastelportret in Nederland gezien hebben?

In Nederland was de laatste pastelexpositie was in 1934. Pastelschilderijen zijn uitermate fragiel en worden vaak niet (meer) in bruikleen gegeven. Alle schilderijen in de tentoonstelling zijn liggend  vervoerd.  De meeste schilderijen komen uit een privécollectie en zullen niet snel meer worden getoond aan de buitenwereld.

Tijdens het kijken naar alle pastels kwam de vraag ‘hoe wordt een pastelschilderij gerestaureerd?’ naar boven borrelen.  Kan dit wel vroeg ik mij af?

Ik heb navraag gedaan bij Fleur Siedenburg, assistent curator van de tentoonstelling. Zij gaf aan wat ik reeds vermoedde. Een pastelschilderij kan helaas niet gerestaureerd worden.

Op het tentoonstellingsaffiche staat Koningin Wilhelmina (1888) afgebeeld door Thérèse Schwartze.

Het is de derde keer dat ik het schilderij heb gezien. De afgelopen twee keer waren in Museum Jan Cunen in de tentoonstelling Powervrouwen.

De pastelportretten zijn meesterwerken.

Na het zien van de tentoonstelling kon ik (en nog steeds niet) geloven dat ‘ze allen’ van pastelkrijt zijn gemaakt.

Fleur bedankt voor het beantwoorden van al mijn vragen!

Ben jij al naar de tentoonstelling Pastels: het pastelportret in Nederland geweest? Zo ja, wat was jouw museumbeleving?

Voor meer informatie kijk op: Museum Van Loon.nl

Fijne avond,

Liefs,

Sandra

 

 

 

Sandra

Welkom op Kunstkieken.nl! Ik houd van musea en om die reden ben ik op 1 april 2014 gaan schrijven over mijn museumbelevingen. Ook ga ik op zoek naar kunstverhalen op kunstbeurzen. Veel lees plezier! Liefs, Sandra

3 Comments

  1. Hoi Sandra, wat een leuk stuk heb je geschreven! Erg interessant en informatief.

    Bedankt!!

    Barbara.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe jouw reactie gegevens worden verwerkt.