Collectie Allard Pierson Museum

hal allard pierson museum amsterdam
Ken jij het Allard Pierson museum? Wat kun je daar beleven?

In het Allard Pierson Museum ga je terug in de tijd, naar ongeveer 10.000 voor Christus tot 1000 na Christus en leer je over de invloed die de oudheid nog altijd op ons heeft. In het museum  maak je kennis met  het oude Egypte, de Griekse wereld, Middeleeuwen en de Romeinen.

voorstudie jan veth van allard pierson

Ontstaansgeschiedenis

Toen Allard Pierson, de eerste hoogleraar Klassieke Archeologie aan de Universiteit van Amsterdam, in 1877 werd aangesteld bestond de collectie alleen uit een kleine verzameling gipsen afgietsels.

In 1934 wordt het museum opgericht en vernoemd naar Allard Pierson. Het museum bevond zich eerst aan de Sarphatistraat in Amsterdam en in 1976 verhuisde het naar het oude gebouw van De Nederlandsche Bank aan de Oude Turfmarkt, waar het museum nog steeds gevestigd is.

De oudheid in het dagelijks leven

De oudheid is dichterbij dan je denkt. Denk eens bijvoorbeeld aan de volgende films De prins van Egypte, The Mummy, The Gladiator en Agora.

Klokkijken doen we allang niet meer met een primitieve zonnewijzer. De oude Grieken, de Romeinen en de Egyptenaren  waren allen bezig met het aanduiden van de tijd. De Romeinse cijfers zien we nog steeds terug op klokken.  Ook waren ze allenmaal bezig met het bedenken van het schrift om zo verhalen op te schrijven met als doel deze verder door te geven.

Een uitvinding van de Romeinen die we allemaal kennen is de centrale verwarming.

Zo kan ik nog een tijd lang doorgaan maar laten we nu naar een aantal hoogtepunten van het museum gaan.
de sarcofaag van teuris allard pierson mummie allard pierson ct scan
De Sarcofaag van Teuris

Het bijzondere aan deze sarcofaag (links) is dat haar hoofd, borsten en handen in een reliëf zijn weergegeven. Op het sarcofaag staan taferelen tussen haar overlijden en haar reis naar het Dodenrijk afgebeeld.  Als je goed kijkt zie je op de zijkant de dode als een mummie op een baar liggen die wordt voorgeleid voor de weegschaal.  Ik heb ooit ergens gelezen dat het hart van de overleden wordt wordt gewogen, als die net zo licht is als een struisvogelveer blijkt te zijn dan mag de de dode het dodenrijk in.

Mummie van een jonge man (bruikleen van RMO Leiden).

In 1996 zijn er van deze mummie röntgenfoto’s gemaakt in het  AMC voor onderzoek. Een kopie van  de röntgenfoto is er ook te zien. Het is bijzonder dat je naar een gemummificeerd lichaam gewikkeld in een doek kunt kijken, maar ik blijf het–diep- van- binnen-een-beetje-eng vinden. Ik kijk veel liever naar lege of gesloten sarcofagen en de afbeeldingen die erop staan.

stenen sarcofaag allard pierson gezicht stenen sarcofaag allard pierson

Sarcofaag circa 200 -150 voor Christus

Wat was de lengte van de overledene die hier in kwam te liggen denk je? Ik ben er, om precies te zijn 1 centimeter, te groot voor met mijn 1.61 meter. De vindplaats van deze hardstenen loodzware mummiekist is onbekend. Dit soort kisten werden in diepe schachten in rotsen begraven om zo de overleden te beschermen tegen grafroof. De sarcofaag is mooi om te zien en nog best puntgaaf van structuur.

Het mannengezicht komt zachtaardig over. Aan zijn ingetogen glimlach is te zien dat hij zijn rust heeft gevonden. Tenminste die gedachte komt bij mij op.

stenen ogen allard pierson masker allard pierson museum

fajoemportretten fajoemportretten allard pierson

Ogen & Mummies

Op de foto zie je ogen gemaakt van van glas en obsidiaan. De ogen werden op het laatste moment in een beeldhouwwerk of masker gezet.

De geschilderde portretten zijn mummieportretten, ook wel Fajoemportretten (naar de plaatsnaam) genoemd. De portretten werden na de dood van de afgebeelde persoon met de mummie in het graf geplaatst. Het maakte daarbij niet uit op wat voor soort materiaal de overleden werd geportretteerd.

De Griekse & Romeinse Wereld

Dionysus-Sarcofaag allard [ierson leeuwenpoot Dionysus-Sarcofaag

Dionysus-Sarcofaag

De deksel van deze marmeren sarcofaag is verloren gegaan. Wel jammer, ik had graag de versieringen daarop willen zien. Het onderwerp van de versiering is Dionsysus (Bachhus) god van de wijn. Hij werd vaker op sarcofagen afgebeeld en is het symbool van het leven na de dood. Het mooist aan deze sarcofaag vind ik de grote leeuwenpoten.

amor beeldjes uit been allard pierson

Beeldjes uit been

Cupido herken je meteen op deze beeldjes gesneden uit runderbeen. Ze zijn gemaakt als versieringen van beddenpoten. De beeldjes lijken misschien op elkaar maar elke beeldje is uniek en heeft zijn eigen houding. Werden de mensen die op het bed sliepen verliefd of extra verliefd op elkaar?

cleopatra buste allard pierson

Cleopatra?

Je zou het niet zeggen maar dit is een buste van de machtigste koningin van Egypte; Cleopatra.  Het beeld dat we van haar kennen past niet bij deze sculptuur vind ik. Als ik aan Cleopatra denk, dan zie ik haar voor mij met een totaal ander kapsel, eentje met een scherpe pony. De originele buste is te zien in het Altes museum in Berlijn.

aphrodite allard pierson fortuna allard pierson

Godinnen

Het beeld links stelt Aphrodite, de godin van liefde en schoonheid, voor die met natte kleren uit bad stapt. Haar dunne gewaad plakt als het ware aan haar lichaam. Op de foto rechts zie je de godin van het goede lot, Fortuna. Beiden beelden zijn geïnspireerd op de Griekse beeldhouwkunst zoals veel Romeinse sculpturen. Deze twee vind ik een knap staaltje-sculpturen-bij-elkaar. Prachtig!

wolvinmoeder allard piersonleeuwenhoroscoop allard pierson

In de Wandelgangen

Vergeet niet tijdens je bezoek om ook de kunstwerken die in de gangen te  zien zijn te bekijken. Het zijn replica’s van bestaande beroemde werken. Ik laat je er een aantal zien.

Over dit  beeld van de wolvin met de tweeling Romulus en Remus heb ik al eens eerder geschreven. Voor de makkelijkheid verwijs ik je naar mijn review over de tentoonstelling Keys to Rome welke in 2015 te zien was in het museum.

Daarnaast zie je een afgietsel van de vroegst bekende afbeeldingen van een horoscoop. Ik had niet verwacht dat men in de oudheid felle kleuren gebruikte.

reconstructie de Karyatidenportaal allard pierson de Karyatiden-portaal

De reconstructie van de Karyatiden-portaal kun je niet missen op de eerste verdieping.

Het Erechtheion op Akropolis in Athena is een portaal, waar in plaats van zuilen, zes meisjes figuren het dak dragen. Deze worden karyatiden, meisjes uit Karyao genoemd. De originele karyatiden zijn inmiddels vervangen. Ik vind het bijzonder dat je deze replica’s zo in het hart van Amsterdam kunt bewonderen.

kast met verzameling van prof. Dr. M.J. Vermaseren

prof. Dr. M.J. Vermaseren collectie van prof. Dr. M.J. Vermaseren

Op de begane grond kom je deze kast tegen. Loop die niet voorbij.

De objecten in deze kast zijn van prof. Dr. M.J. Vermaseren. Hij was classicus en godsdiensthistoricus die zich specialiseerde in de oosterse cultussen in de Romeinse tijd.  Zijn collectie oudheden en replica´s vind je in deze kast welke als bruikleen in het Museum zijn ondergebracht.  Erg indrukwekkend om te zien!

 C.H. Emilie Haspels

De directeuren van het Allard Pierson

Als je via de trappen naar de eerste verdieping van het museum gaat dan vind je in de trappenhal een aantal schilderijen van voormalige directeuren van het museum.

Op dit schilderij is C.H. Emilie Haspels afgebeeld. Zij was in de periode van 1946 tot 1965 directeur van het museum.

verzamelaarskabinet allard pïerson museum

Verzamelaarskabinet

In een aparte ruimte worden de verzamelaars die een rol gespeeld hebben bij de collectieopbouw van het museum uitgelicht. Ik vind het een mooi gebaar omdat zonder deze verzamelaars er nooit een vaste collectie zou zijn geweest.

De voorstudie (tekening boven) door kunstenaar Jan Veth van Allard Pierson kun je hier ook bekijken.

Er is nog veel meer te zien!

In dit stuk heb ik alleen de grote objecten, welke je in een oogopslag kunt vinden in het museum, uit de collectie laten zien. Er is veel meer te zien en te doen. Daarnaast is het ook een leerzaam museum voor jong & oud.

Ik zeg: ga als een archeoloog op onderzoek uit in het Allard Pierson. Je zult niet alleen versteld staan van bovenstaande ontdekkingen maar ook van de kleine mooie schattige objecten die er te zien zijn.  Voor meer informatie: Allard Pierson

Ben jij ooit naar het Allard Pierson museum geweest? Wat vond je ervan?

Een fijne avond,

Liefs,

Sandra

 

Sandra

Welkom op Kunstkieken.nl! Ik houd van musea en om die reden ben ik op 1 april 2014 gaan schrijven over mijn museumbelevingen. Veel leesplezier! Liefs, Sandra

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *